De problemen met de Suurhoffbrug in de A15 zijn opnieuw een ernstige waarschuwing voor de staat van de Nederlandse infrastructuur. Bij een inspectie zijn scheuren aangetroffen in een hoofdligger van de westelijke brug richting de Maasvlakte. Rijkswaterstaat heeft daarom twee reguliere rijstroken afgesloten en leidt het verkeer over de vluchtstrook. Voor het verkeer richting de Maasvlakte wordt rekening gehouden met 20 tot 30 minuten extra reistijd. “Een land dat zijn positie als logistieke toegangspoort van Europa wil behouden, kan het zich niet veroorloven dat zijn infrastructuur de zwakste schakel in de keten wordt,” aldus VNCW-voorzitter Luciën Govaert.
Volgens de Vereniging voor de Chemische logistiek (VNCW) staat het probleem met de Suurhoffbrug niet op zichzelf. Jarenlang is onvoldoende budget beschikbaar geweest voor onderhoud, renovatie en vervanging van onze infrastructuur. De gevolgen daarvan worden inmiddels steeds duidelijker zichtbaar en voelbaar voor bedrijven die dagelijks afhankelijk zijn van betrouwbare weg-, water- en spoorverbindingen.
De A15 is daarbij niet zomaar een snelweg. Het is een van de belangrijkste logistieke slagaders van Nederland en vormt een essentiële verbinding met Europoort en de Maasvlakte. Dagelijks maken ongeveer 36.500 voertuigen gebruik van de Suurhoffbrug, waarvan circa 15.500 vrachtwagens. Iedere beperking op deze corridor heeft daardoor vrijwel onmiddellijk gevolgen voor transporteurs, terminals, chemische bedrijven, warehouses en andere ondernemingen in en rondom de Rotterdamse haven.
Onderhoudsachterstand wordt economisch probleem
De VNCW waarschuwt dat bereikbaarheid een essentiële voorwaarde is voor een goed functionerende chemische en logistieke sector. Een transportketen kan nog zo efficiënt worden georganiseerd, maar wanneer essentiële bruggen, tunnels, sluizen en wegen steeds vaker worden beperkt of afgesloten, lopen levertijden op en stijgen de kosten.
Dit probleem kan daarom niet langer uitsluitend worden beschouwd als een technisch onderhoudsvraagstuk. Het is inmiddels een economisch vraagstuk.
Ook de Algemene Rekenkamer heeft herhaaldelijk gewaarschuwd voor het groeiende verschil tussen wat nodig is voor instandhouding van de Nederlandse infrastructuur en de beschikbare middelen. Voor de netwerken van Rijkswaterstaat wordt het verschil tussen benodigd en beschikbaar budget tot 2038 geraamd op ongeveer €34,5 miljard. De Rekenkamer waarschuwt daarbij dat jarenlang ontoereikende budgetten kunnen leiden tot meer gebruiksbeperkingen, langere transporttijden en oplopende maatschappelijke kosten.
Uitgesteld onderhoud verdwijnt bovendien niet. Integendeel: werkzaamheden worden uiteindelijk omvangrijker en duurder, terwijl tegelijkertijd het risico op storingen en ongeplande afsluitingen toeneemt. De Rekenkamer constateerde eerder al dat het volume uitgesteld onderhoud sinds 2016 meer dan verdubbeld is.
Nederlandse concurrentiepositie staat onder druk
Voor Nederland is dat extra zorgelijk. Onze economie is in belangrijke mate gebouwd op logistiek, industrie en internationale handel. De Rotterdamse haven en de Nederlandse chemische clusters vormen belangrijke schakels in Europese en mondiale supply chains. Betrouwbare infrastructuur is daarom geen luxe, maar een economische basisvoorziening.
Wanneer vrachtwagens structureel moeten omrijden, bruggen voor zwaar verkeer worden beperkt, tunnels regelmatig buiten gebruik zijn of belangrijke verbindingen gedurende lange perioden minder capaciteit hebben, worden Nederlandse logistieke ketens duurder en minder voorspelbaar.
Die kosten komen terecht bij transportbedrijven, verladers, warehouses en productiebedrijven en uiteindelijk ook bij hun klanten. Tegelijkertijd wordt Nederland minder aantrekkelijk voor bedrijven die bij investeringsbeslissingen juist kijken naar bereikbaarheid, leveringszekerheid en de betrouwbaarheid van logistieke corridors.
De Suurhoffbrug laat bovendien zien hoe kwetsbaar belangrijke logistieke verbindingen kunnen worden. De brug uit 1974 stond al onder verscherpt toezicht en is aan vervanging toe. De bestaande infrastructuur wordt tegelijkertijd veel intensiever en zwaarder belast dan bij de oorspronkelijke aanleg werd voorzien.
Van repareren naar structureel investeren
De VNCW vindt daarom dat Nederland infrastructuur opnieuw als een strategische economische voorziening moet behandelen. Niet alleen wanneer ergens scheuren worden gevonden, een brug wordt afgesloten of een storing optreedt, maar structureel en voor de lange termijn.
Het kabinet heeft met Prinsjesdag aangekondigd tot en met 2040 €5,1 miljard extra aan het Mobiliteitsfonds toe te voegen, waarvan €1,5 miljard bestemd is voor groot onderhoud. Dat is een belangrijke beweging, maar tegelijkertijd erkent het ministerie zelf dat de opgave zo groot is dat scherpe keuzes noodzakelijk blijven.
Voor de VNCW is duidelijk dat de achterstand die gedurende vele jaren is ontstaan, niet met incidentele maatregelen kan worden opgelost.
Nederland moet voorkomen dat we van storing naar storing en van noodreparatie naar noodreparatie gaan. Er is een langjarig en betrouwbaar investeringsprogramma nodig voor bruggen, tunnels, wegen, vaarwegen en spoorverbindingen, waarbij de economische betekenis van belangrijke logistieke corridors zwaar wordt meegewogen.
De problemen bij de Suurhoffbrug moeten daarom niet alleen worden gezien als een lokaal verkeersprobleem. Ze zijn opnieuw een signaal dat verdere achterstanden in onderhoud en vervanging rechtstreeks gevolgen hebben voor de Nederlandse logistieke sector en daarmee voor de Nederlandse economie.
“We kunnen niet enerzijds verwachten dat Nederland een logistieke toplocatie blijft en anderzijds accepteren dat essentiële infrastructuur door achterstallig onderhoud steeds vaker een beperkende factor wordt. Betrouwbare infrastructuur is geen kostenpost die onbeperkt kan worden uitgesteld, maar een randvoorwaarde voor onze economie,” aldus VNCW-voorzitter Luciën Govaert.
